سلولهای استرومایی مزانشیمی از پرمطالعهترین جمعیتهای سلولی در پزشکی بازساختی و سلولدرمانی هستند. این سلولها از بافتهای مختلفی مانند مغز استخوان، بافت چربی و بافتهای پیرامون تولد قابل جداسازیاند و علاوه بر توان تمایز به برخی دودمانهای مزانشیمی، از طریق ترشح عوامل زیستفعال، تنظیم پاسخ ایمنی و ارتباط با سلولهای میزبان در ترمیم بافت نقش دارند. در این درس با تاریخچه، منابع، روشهای جداسازی و کشت، معیارهای شناسایی، ناهمگنی، سازوکارهای عملکردی، مجموعه ترشحی و وزیکولهای خارجسلولی، کاربردهای پژوهشی و درمانی، کنترل کیفیت، محدودیتها و چالشهای ترجمه بالینی این سلول ها آشنا خواهید شد.
این دوره با هدف آشنایی فراگیران با ساختار مجموعه آموزشی، حوزههای اصلی پزشکی بازساختی و مسیر یادگیری طراحی شده است. فراگیران پیش از ورود به درسهای تخصصی، با نحوه سازماندهی محتوا و مراحل یادگیری در این مجموعه آشنا میشوند
در این درس، فراگیران با مفاهیم بنیادی زیستشناسی سلولهای بنیادی، شامل خودنوزایی، تمایز، پتانسیل تمایزی، ریزمحیط سلول بنیادی، سکون و فعالشدن، پلاستیسیتی و بازبرنامهریزی سلولی آشنا میشوند. همچنین تفاوت سلولهای بنیادی و سلولهای پیشساز، معیارهای شناسایی و ارزیابی عملکردی سلولهای بنیادی و طبقهبندی کلی آنها بر اساس منشأ بررسی خواهد شد.
سلولهای بنیادی جنینی از مهمترین سلولهای پرتوان در زیستشناسی تکوینی و پزشکی بازساختی هستند. این سلولها به دلیل توانایی خودنوزایی طولانیمدت و قابلیت تمایز به طیف وسیعی از سلولهای بدن، نقش مهمی در مطالعه تکوین اولیه، مدلسازی بیماریها و توسعه درمانهای سلولی دارند. در این درس، دانشجو با منشأ و تاریخچه این سلول ها، ویژگیهای زیستی و مولکولی، روشهای شناسایی و کشت، ظرفیت تمایزی، کاربردهای پژوهشی و درمانی، محدودیتهای ایمنی و ملاحظات اخلاقی مرتبط با آنها آشنا خواهد شد.
این تصویر فرایند بازبرنامهریزی یک سلول سوماتیک تمایزیافته به سلول بنیادی پرتوان القاشده را بهصورت مفهومی نشان میدهد. در این فرایند، برنامه ژنتیکی و اپیژنتیکی سلول اولیه تغییر کرده و سلول به وضعیتی پرتوان بازمیگردد که قابلیت خودنوزایی و تمایز به انواع مختلف سلولهای تخصصیافته را دارد. کلونیهای ایجادشده در محیط کشت، نمایی از سلولهای پرتوان حاصل از این بازبرنامهریزی را نشان میدهند.